Levenstestament en wilsverklaring

Levenstestament en wilsverklaring: een praktische handleiding

Een levenstestament, vaak een wilsverklaring genoemd, legt iemands wensen vast over medische zorg als een ziekte of letsel ervoor zorgt dat diegene niet meer kan communiceren. Het biedt anderen houvast bij die wensen wanneer er beslissingen over de gezondheidszorg moeten worden genomen.

Waar het voor dient

Gebruik het om behandelvoorkeuren schriftelijk vast te leggen voordat een ernstige ziekte of een ongeval het lastig maakt om voor uzelf te spreken. Omschrijf welke vormen van zorg u wel of niet wilt in situaties die voor u van belang zijn, en leg uit welke levenskwaliteit of uitkomsten ertoe doen bij het maken van die keuzes.

Mensen kunnen een verklaring gebruiken in combinatie met een volmacht voor de gezondheidszorg, waarin iemand wordt aangewezen om beslissingen te nemen of te communiceren namens hen. Een levenstestament beschrijft voornamelijk de wensen van de persoon; een volmacht wijst voornamelijk een beslisser aan. Bepaalde rechtsgebieden combineren deze rollen, dus controleer welk document of formaat past bij de plek waar het zal worden gebruikt.

Regels over vereiste formulering, getuigen, notariële akte, registratie, opzegtermijnen en de manier waarop het document wordt gedeeld, verschillen per land en regio. Controleer de plaatselijke vereisten of raadpleeg een gekwalificeerde jurist, met name als de verklaring richting kan geven aan zwaarwegende beslissingen of op meerdere plekken zal worden gebruikt.

Wie dit gebruikt

• Volwassenen die behandelvoorkeuren willen vastleggen voorafgaand aan een ziekte of ingreep.
• Mensen bij wie een ernstige of progressieve aandoening is vastgesteld en die keuzes over toekomstige zorg willen bespreken.
• Mensen die te maken hebben met een geplande medische ingreep die gepaard kan gaan met tijdelijk onvermogen om te communiceren.
• Familieleden of zorgverleners die iemand helpen diens wensen vast te leggen zolang die persoon deze nog kan uiten.
• Mensen die verwachten zorg te ontvangen in een ander land of een andere regio dan waar zij wonen.

Vast te stellen voorwaarden

Wanneer de verklaring richting moet geven aan de zorg

Omschrijf de omstandigheden waarin u wilt dat uw vastgelegde wensen in overweging worden genomen, zoals het niet kunnen communiceren of beslissingen nemen. Gebruik taal die helder is voor mensen die uw medische geschiedenis mogelijk niet kennen.

Behandelvoorkeuren

Geef aan welke behandelingen u wel wilt, zou weigeren of alleen onder bepaalde omstandigheden overwogen wilt zien. Wees waar mogelijk specifiek en leg de omstandigheden uit die uw voorkeur zouden veranderen.

Levensverlengende zorg

Overweeg hoe u wilt dat wordt omgegaan met beslissingen over behandelingen die erop zijn gericht om u in leven te houden, als herstel onwaarschijnlijk is of u niet kunt communiceren. Vermijd vage bewoordingen tenzij u uitlegt wat deze voor u betekenen.

Comfort en symptoombestrijding

Beschrijf uw voorkeuren voor het verlichten van pijn, benauwdheid, angst of ander lijden, ook wanneer andere behandelingen beperkt zijn. Maak duidelijk wat comfort en waardigheid voor u betekenen.

Persoonlijke waarden en doelen

Leg uit welke vaardigheden, relaties, overtuigingen of uitkomsten het belangrijkst voor u zijn. Deze context kan anderen helpen uw wensen te begrijpen wanneer een situatie niet precies is omschreven.

Beslisser en houvast

Als uw plaatselijke documentindeling voorziet in een aangewezen beslisser voor de gezondheidszorg, geef dan aan wie die persoon is en hoe u wilt dat diegene uw wensen gebruikt. Als dat niet zo is, overweeg dan of er een afzonderlijk document voor een volmacht voor de gezondheidszorg nodig is.

Herziening en wijzigingen

Bepaal hoe u de verklaring actueel houdt naarmate uw gezondheid, wensen of contactgegevens veranderen. Als u Aanvullende voorwaarden en bepalingen gebruikt, schrijf dan eventuele extra richtlijnen op in heldere, directe taal.

Veelvoorkomende fouten

• Het gebruik van brede formuleringen zoals “geen extreme levensverlengende maatregelen” zonder uit te leggen welke behandelingen of situaties u daarmee bedoelt.
• Het opsommen van behandelingen zonder de omstandigheden te beschrijven waarin u deze wel of niet wilt.
• Ervan uitgaan dat een levenstestament iemand aanwijst om beslissingen te nemen. Die rol kan een afzonderlijk document of een ander plaatselijk formaat vereisen.
• Voorkeuren opschrijven die met elkaar in conflict zijn, zoals het weigeren van alle behandelingen en tegelijkertijd verzoeken om een behandeling die daarvan afhankelijk is.
• Het niet bespreken van de voorkeuren met de mensen die waarschijnlijk bij de zorg betrokken raken, waardoor zij onzeker kunnen zijn over hoe ze het document moeten interpreteren.
• Het ondertekenen van een versie zonder te controleren of de plaatselijke regels getuigen, notariële akte, registratie, kennisgeving of een specifieke formulering vereisen.
• Het enige exemplaar bewaren op een plek waar familieleden en zorgverleners het niet kunnen vinden wanneer er beslissingen moeten worden genomen.

Voordat u ondertekent

• Lees de hele verklaring door en bevestig dat deze uw eigen wensen beschrijft.
• Controleer of elke voorkeur helder is en is gekoppeld aan de omstandigheden die u bedoelt.
• Los eventuele tegenstrijdige instructies of onduidelijke formuleringen op.
• Bevestig of het formaat alleen uw wensen omvat of ook een beslisser aanwijst.
• Controleer de plaatselijke vereisten voor ondertekening en het delen van de verklaring op de plaats waar deze mogelijk wordt gebruikt.
• Bespreek uw keuzes met uw beslisser over de gezondheidszorg, als u die hebt, en met naaste familieleden of zorgverleners.
• Voorzie het van de datum en onderteken het zoals vereist, en zorg ervoor dat toegankelijke kopieën worden gedeeld met de mensen die deze nodig kunnen hebben.
• Stel een herinnering in om het door te nemen wanneer uw gezondheid of wensen veranderen.